13.04.12 - 01.03.13 , ab 09:33 s'Heerenberg (nl)

Jan van Heek, bosbouwer en natuurbescher

Een kasteelheer en zijn land

Een tentoonstelling ter gelegenheid van het feit dat Jan van Heek, textielfabrikant uit Enschede, honderd jaar geleden Huis Bergh en het omliggende land kocht.

foto: Huis Bergh

Als landeigenaren en landheren hebben de opeenvolgende bewoners van Huis Bergh grote invloed gehad op de inrichting en ontwikkeling van het omringende landschap. Al sinds de 15e eeuw zijn kasteel en land nauw met elkaar verbonden. De opbrengsten van het land maakten voor een groot deel het onderhoud en de verbouwingen van het kasteel mogelijk.

Huis Bergh verkeert in de unieke situatie dat dankzij het uitgebreide archief deze samenhang vanaf het begin zichtbaar gemaakt kan worden. Doordat deze tentoonstelling in het kasteel wordt gehouden en steeds “uitstapjes” naar buiten biedt (wandelen, fietsen), wordt deze samenhang nog duidelijker.

Eigenaar Jan van Heek heeft, met zijn visie op de geschiedenis en vanwege de noodzaak het bezit te beheren binnen de economische en sociale kaders van zijn tijd, een belangrijk nieuw hoofdstuk aan het verhaal van Huis Bergh toegevoegd. De tentoonstelling leert kijken en vestigt de blik op de langdurige samenhang tussen bewoners, gebouw en omgeving.  Een eeuw geleden - in 1912 - kocht Jan van Heek, textielfabrikant uit Enschede, het middeleeuwse kasteel Huis Bergh met een grondbezit van 1400 hectaren.

Verkoper was de vorst van Hohenzollern-Sigmaringen die kasteel en land door vererving had verkregen. Voor de Hohenzollerns waren bos en landerijen vooral bedoeld om er inkomsten uit te halen: pacht, verkoop van graan en vooral hout. Ze hadden het gebied dan ook beplant met vele hectaren grove dennen, prima geschikt voor de mijnbouw.

Voor Jan van Heek ging het bij grondbezit om meer dan opbrengst alleen: hij zag ook de schoonheid van de natuur, hij wandelde graag, tekende onderweg en hield van de jacht. Hij was een van de eerste leden van de Vereniging van Natuurmonumenten en was nauw betrokken bij het Museum Natura Docet in Denekamp, dichtbij zijn woonplaats Enschede.

Onder zijn handen veranderde het bos: het werd een gemengd bos met veel meer afwisseling van loof- en naaldbomen met een grote variatie in ondergroei en dierenpopulatie. Toch bleef de opbrengst van het grondbezit belangrijk: die maakte het mogelijk het kasteel te restaureren en te onderhouden en in te richten met een kunstcollectie. In 1946 richtte Van Heek de Stichting Huis Bergh op om kasteel, archief en het grondbezit in stand te houden ‘als een historisch- en natuurmonument’. 

In de tentoonstelling ‘Jan van Heek:  “Een kasteelheer en zijn land” gaat het dit keer niet over het kasteel maar vooral over het land eromheen. Over hoe het beheer van bossen en landerijen in de loop der jaren is veranderd, over wat het bezit opbracht, over natuurbescherming en natuurbeleving en dat alles op een levendige en afwisselende manier gepresenteerd.    

Gekoppeld aan de tentoonstelling is er een wandeling en fietstocht door het landschap. Door gebruik van QR codes en een app krijgt men op de route van de fiets- en wandeltocht informatie over het land van Bergh.

Voor kinderen zijn er in de tentoonstelling speciale activiteiten.

Voor groepen zijn er arrangementen met kasteelbezoek, lunch en een fiets- of wandeltocht

www.huisbergh.nl

Schindler (DE) - 22.01.13 OID: 46810

Tweet

Buzz it!